Δ.3-6: Έμπαρος – Κάτω Σύμη
Η διαδρομή καλύπτει το μεγαλύτερο τμήμα της νότιας Δίκτης, ξεκινά από το χωριό της Εμπάρου και καταλήγει στην κάτω Σύμη. Είναι μια διαδρομή σε οικισμούς και περιοχές με μεγάλη ιστορία, μύθους και παραδόσεις, με έντονο θρησκευτικό και προσκυνηματικό ενδιαφέρον και τοπία μοναδικής ομορφιάς στα οροπέδια του Ομαλού, της Εργάνου και Λαπάθου. Ολόκληρο το ορεινό τμήμα της διαδρομής βρίσκεται εντός περιοχής Natura. Στην περιοχή θα συναντήσετε επίσης νερόμυλους και εγκαταστάσεις εκτατικής κτηνοτροφίας.
Περιγραφή διαδρομής.
Η Έμπαρος είναι ένα χωριό χτισμένο σε υψόμετρο 430 μέτρων και υπήρξε το μεγαλύτερο χωριό της Πεδιάδας κατά την Ενετοκρατία, ακμή που μαρτυρά και το πλήθος εκκλησιών της περιοχής(σύνολο 18), που χρονολογούνται σε εκείνα τα χρόνια. Σημαντικότερος ναός είναι αυτός του Αγίου Γεωργίου (15ος αι.) στο κέντρο του χωριού με πλούσιο τοιχογραφικό διάκοσμο που φιλοτεχνήθηκε από τον γνωστό κρητικό αγιογράφο Εμμανουήλ Φωκά. Οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής ασχολούνται με την γεωργία και την κτηνοτροφία, κυρίως με την παραγωγή ελαιόλαδου, αλλά και την καλλιέργεια δίκταμου. Το χωριό διαθέτει και έναν δραστήριο γυναικείο συνεταιρισμό που παράγει παραδοσιακά εδέσματα, όπως μυζηθρόπιτες, χορτόπιτες, χειροποίητα μακαρόνια κ.ά.
Η διαδρομή συνεχίζει περνώντας από τα γειτονικά χωριά Ξενιάκο και Μηλιαράδω. Εδώ αν θέλετε μπορείτε να κάνετε μια στάση για προσκύνημα στην «Παναγιά του Δέτη». Είναι ένας μικρός σπηλαιώδης ναός μέσα σε μια σχισμή του βράχου όπου, σύμφωνα με την παράδοση, βρίσκεται βαθιά κρυμμένη η εικόνα της Παναγίας που έφυγε από το ναό της «Κάτω Κεράς» προκειμένου να γλιτώσει από τους Τούρκους. Κάθε χρόνο στις 25 Μαρτίου γίνεται μεγάλο προσκύνημα από τους ντόπιους.
Μετά το Μηλιαράδω αρχίζει η ανάβαση στις υπώρειες της Δίκτης με προορισμό το οροπέδιο του Μικρού Ομαλού. Στην πορεία σας θα συναντήσετε αρκετές στάνες και αιγοπρόβατα που βόσκουν στη φύση. Ο δρόμος γίνεται χωμάτινος, ο οποίος όσο ανεβαίνετε σε υψόμετρο, ειδικά όσο πλησιάζετε στο οροπέδιο, γίνεται πιο δύσβατος, και με μεγάλη κλίση, άρα καλό θα ήταν να επιχειρήσετε την ανάβαση με όχημα 4x4. Η θέα από ψηλά στο καταπράσινο από τους ελαιώνες τοπίο του κάμπου που αφήνετε πίσω σας είναι υπέροχη, ενώ στη διάρκεια της διαδρομής είναι πολύ πιθανό να πετάνε ψηλά πάνω από τα κεφάλια σας άγρια πουλιά. Φτάνοντας ακόμα πιο κοντά στο οροπέδιο του Ομαλού θα αντικρύσετε με δέος τις γυμνές, πετρώδεις, απόκρημνες πλαγιές της Δίκτης.
Φτάνοντας στο οροπέδιο (υψόμετρο 1.350 μ.), αν και το τοπίο παραμένει τραχύ και ορεινό, αποπνέει γαλήνη και ηρεμία. Πρόκειται για ένα παρθένο, ακατοίκητο οροπέδιο, οι μόνες ανθρώπινες εγκαταστάσεις στο οποίο είναι μάντρες και στάνες κτηνοτρόφων, και το μοναχικό εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος. Το εκκλησάκι, το οποίο χρησιμοποιήθηκε και σαν καταφύγιο των κατοίκων της Σύμης στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, πλέον λειτουργείται κάθε χρόνο στη γιορτή του Αγίου Πνεύματος οπότε και γίνεται μεγάλο πανηγύρι. Καταμεσής του οροπεδίου, κατά τους χειμερινούς μήνες σχηματίζεται μια μικρή αλπική λίμνη η οποία ωστόσο αποστραγγίζεται μέχρι το καλοκαίρι. Στον Μικρό Ομαλό έβοσκε τα πρόβατα του ο «Πατούχας» ο ήρωας του ομώνυμου βιβλίου του Ιωάννη Κονδυλάκη. Στην επίσκεψη σας δεν θα συναντήσετε βέβαια τον Πατούχα, ωστόσο είναι πιθανό να συναντήσετε κάποιους από τους κτηνοτρόφους της περιοχής και να δοκιμάσετε τα εξαιρετικά τυριά τους.
Διασχίστε το οροπέδιο και κατευθυνθείτε στην έξοδο του προς Σύμη. Οι πρίνοι, οι αζίλακοι, οι ασφένταμοι σταδιακά δίνουν τη θέση τους στα πεύκα, και σύντομα βρίσκεστε στον φιδίσιο χωματόδρομο που περνά μέσα από το καταπράσινο πευκόδασος. Ο αέρας ευωδιάζει πεύκο και σε πολλά σημεία θα συναντήσετε κυψέλες με μελίσσια. Στη θέση Κρύα Βρύση επιβάλλεται μια στάση καθώς εδώ βρίσκεται ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Κρήτης. Εδώ έχει ανακαλυφθεί το Ιερό του Ερμή και της Αφροδίτης, ένα από τα σημαντικότερα ιερά της αρχαιότητας που λειτούργησε συνεχόμενα επί 27 αιώνες, δηλαδή από τα μινωικά μέχρι τα ρωμαϊκά χρόνια. Μεταξύ άλλων βρέθηκαν ένας υπαίθριος βωμός, λίθινες τράπεζες προσφορών, χάλκινα ειδώλια, υστερομινωικά ξίφη εξαιρετικής τέχνης, πήλινα ειδώλια γυμνής θεάς κ.ά. πολλά από τα οποία φιλοξενούνται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Επίσης βρέθηκε παλαιότερο ιερό των μεσομινωικών χρόνων, καθώς και ένας μικρός ναός των ύστερων ελληνιστικών χρόνων. Η θέα από το ύψος του αρχαιολογικού χώρου φτάνει μέχρι τη θάλασσα και είναι κυριολεκτικά μαγευτική.
Συνεχίζετε την κάθοδο μέχρι το χωριό της Σύμης που χωρίζεται σε Κάτω Σύμη και Άνω Σύμη. Η Άνω Σύμη έχει ελάχιστους κατοίκους, αλλά εδώ αξίζει να δείτε το ναό του Αγίου Γεωργίου του 15ου που έχει τοιχογραφίες του Εμμανουήλ Φωκά.
Η Κάτω Σύμη είναι ένα όμορφο ορεινό χωριό, χτισμένο ανάμεσα στις δασωμένες πλαγιές των γύρω βουνών, σε μια καταπράσινη κοιλάδα με πελώρια πλατάνια και τρεχούμενα νερά. Η ιστορία της στιγματίστηκε από αιματοβαμμένα γεγονότα καθώς εδώ βρισκόταν το επίκεντρο της κρητικής Αντίστασης και ήταν συγκεντρωμένη μεγάλη ομάδα ανταρτών. Στο χωριό εκτυλίχθηκε μια από τις σημαντικότερες μάχες στην περίοδο της Κατοχής, με μεγάλες απώλειες για τους Γερμανούς, που είχε σαν αποτέλεσμα πολύ σοβαρά αντίποινα: ομαδικές εκτελέσεις και πυρπόληση των σπιτιών της Σύμης αλλά και των γύρω χωριών, τον Οκτώβριο του ’43. Στην είσοδο του χωριού άλλωστε θα δείτε το μνημείο των πεσόντων της εν λόγω μάχης.
Σε ένα μικρό λόφο δεσπόζει η εκκλησία της Παναγίας της Γαλακτοκτισμένης και Νηστικοκτισμένης, η οποία σύμφωνα με το θρύλο χτίστηκε με γάλα από μάστορες που παρέμεναν νηστικοί στη διάρκεια της κατασκευής της. Στο χωριό λειτουργούν παραδοσιακές ταβέρνες και ξενώνας.
Υπόμνημα σημείων
(1)
Δείτε περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα μας.
Προφίλ
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΕΤΑΙΡΟΣ
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ν. Παχάκη 2, Αρχάνες, Ηράκλειο, Κρήτη
Τ.Κ. 701 00,
Τηλ. +30 281 0753300,
Φαξ: +30 281 0753310,
e-mail: info@anher.gr,
www.anher.gr
ΕΤΑΙΡΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.
Γολγοθά 2, Όαση Βαρυπέτρου, Χανιά, Κρήτη
Τ.Κ. 731 00,
Τηλ. +30 2821 029820,
Φαξ: +30 2821 029835,
e-mail: s.michaki@oakae.gr,
www.oakae.gr
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΛΑΣΙΘΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Αργυροπούλου 3, Άγιος Νικόλαος, Κρήτη
Τ.Κ. 721 00,
Τηλ. +30 2841 091110,
Φαξ: +30 2841 091120,
e-mail: info@anlas.gr,
www.anlas.gr
ΑΚΟΜΜ-ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ανώγεια, Ρέθυμνο, Κρήτη
Τ.Κ. 74 051,
Τηλ. +30 28340 31402, +30 28340 31793,
Φαξ: +30 28340 31058,
e-mail: leader@akomm.gr,
www.akomm.gr
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022
Επικοινωνία
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ν. Παχάκη 2, Αρχάνες, Ηράκλειο, Κρήτη
Τ.Κ. 701 00,
Τηλ. +30 281 0753300,
Φαξ: +30 281 0753310,
e-mail: info@anher.gr,
www.anher.gr
Υλοποίηση και ανάπτυξη
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022
Ρυθμίσεις
Ρυθμίσεις πλαϊνής περιοχής Υπομνήματος του συστήματος εμφάνισης διαδρομών και πληροφοριών της διαδρομής.
Υλοποίηση και ανάπτυξη
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022
