Η διαδρομή ξεκινά λίγο πριν από τη λίμνη Αγιάς. Πρόκειται για μια τεχνητή λίμνη που όμως αποτελεί σημαντικό βιότοπο και συγκεντρώνει μια μεγάλη κοινωνία υδροχαρών φυτών. Η λίμνη είναι σταθμός μεταναστευτικών πουλιών και είναι πλούσια σε βιοποικιλότητα, φιλοξενώντας πολλά ενδημικά και σπάνια είδη. Στα νότια της επικοινωνεί με την κοιλάδα του Φασά, που θεωρείται μία από τις πιο υγρές κοιλάδες της Κρήτης στην οποία φύεται το σπάνιο είδος φτέρης Woodwardia radicans.
Περιγραφή διαδρομής.
Κοντά στην Αγιά, στο Βαρύπετρο μπορείτε να επισκεφτείτε την αναστηλωμένη Μονή Αγίας Κυριακής στο οποίο πραγματοποιούνται οικολογικά εκπαιδευτικά προγράμματα από τις μοναχές της Μονής Χρυσοπηγής.
Η πορεία συνεχίζεται σε ένα τοπίο με ήπιο ανάγλυφο, έναν κάμπο γεμάτο ελαιώνες και πορτοκαλεώνες. Στον Αλικιανό ή μάλλον, συγκεκριμένα, ανάμεσα στους οικισμούς Αλικιανός και Κουφός βρίσκεται ο ναός της Ζωοδόχου Πηγής. Ο ναός είναι επίσης γνωστός και ως Άη κυρ-Γιάννης από το όνομα του κτήτορα του, Ιωάννη Ξένου. Κτίστηκε το 1030 και διαθέτει διάκοσμο του 11ου και του 14ου αιώνα. Πρόσφατα, περιμετρικά του ναού αποκαλύφθηκε και ένα μεσοβυζαντινό νεκροταφείο.
Επόμενο είναι το χωριό Φουρνές που επίσης διαθέτει κάποια παλιά εκκλησάκια. Από δω κι έπειτα ο δρόμος που σκαρφαλώνει στις βορειοδυτικές πλαγιές των Λευκών Ορέων και φτάνει στο οροπέδιο του Ομαλού είναι γεμάτος απότομες στροφές.
Εννιά χιλιόμετρα μετά θα φτάσετε στους ιστορικούς Λάκκους.
Οι Λάκκοι είναι χτισμένοι αμφιθεατρικά στις πλαγιές δυο λόφων και χωρίζονται σε πολλές γειτονιές. Η παλαιότερη είναι τα Παπαδιανά όπου βρίσκεται και μια πηγή νερού αλλά και ο παλιός ναός του Άη Γιώργη. Οι κάτοικοι του χωριού έπαιξαν ενεργό ρόλο στις διάφορους απελευθερωτικούς αγώνες και επαναστάσεις και ανέδειξαν σημαντικές ηρωικές μορφές και αγωνιστές μεταξύ των οποίων ο Χατζημιχάλης Γιάνναρης.
Η ζωή των Λακκιωτών ήταν διαχρονικά συνδεδεμένη με το οροπέδιο του Ομαλού το οποίο χρησιμοποιούσαν για να βόσκουν τα αιγοπρόβατα τους, να καλλιεργούν τα σιτηρά τους αλλά και ως καταφύγιο στη διάρκεια των διάφορων επαναστάσεων.
Σήμερα οι Λάκκοι κατοικούνται κυρίως από λίγους ηλικιωμένους. Στο χωριό θα βρείτε εστιατόριο και παραδοσιακό κατάλυμα. Επίσης μέσα από το χωριό μπορείτε να πάρετε το μονοπάτι που θα σας οδηγήσει στο φαράγγι Βρυσί.
Συνεχίζετε τη διαδρομή σας για τον Ομαλό, ένα από τα πιο ξακουστά οροπέδια της Κρήτης. Το οροπέδιο βρίσκεται σε υψόμετρο 1.100 μ., έχει ακανόνιστο κυκλικό σχήμα και περιβάλλεται από τις ψηλές κορυφές των Λευκών Ορέων, μεταξύ των οποίων ο Γκίγκιλος και ο Βολακιάς. Σε παλαιότερες εποχές εδώ γινόταν καλλιέργεια σιτηρών και πατατών, ενώ το οροπέδιο ήταν γεμάτο ξερολιθικές καλύβες βοσκών όπου γινόταν η τυροκόμηση. Πλέον τα παλιά αυτά μιτάτα που είχαν ορθογώνιο σχήμα έχουν εγκαταλειφθεί και έχουν αντικατασταθεί από σύγχρονες εγκαταστάσεις. Ο Ομαλός υπήρξε καταφύγιο των κατοίκων των γύρω περιοχών σε περιόδους επαναστάσεων, αλλά και ορμητήριο αγωνιστών κατά τις μεγάλες τοπικές επαναστάσεις ενάντια στους Τούρκους, και αργότερα, κατά τον Β’ΠΠ, λημέρι ανταρτών. Εδώ άλλωστε, σε ένα ύψωμα βρίσκεται ο Πύργος του μεγάλου οπλαρχηγού των Λάκκων Χατζημιχάλη Γιάνναρη, το εκκλησάκι που ίδρυσε ο ίδιος και ο τάφος του. Απέναντι θα δείτε του Τζανή τον Σπήλιο, ένα σπηλαιοβάραθρο που χρησίμευσε ως λημέρι του οπλαρχηγού Τζανή Μάρκου.
Στο τέλος του οροπεδίου βρίσκεται το Ξυλόσκαλο όπου ξεκινάει το μονοπάτι που διασχίζει το διάσημο Φαράγγι της Σαμαριάς. Από εδώ επίσης μπορείτε να πάρετε το μονοπάτι για την ανάβαση στον Γκίγκιλο. Ο Γκίγκιλος προσφέρεται και για αναρρίχηση, καθώς στις απότομες πλαγιές του έχουν χαραχτεί αρκετές αναρριχητικές διαδρομές.
Στα νοτιοανατολικά του Ομαλού θα δείτε τον ορεινό δρόμο που οδηγεί στο καταφύγιο Καλλέργη, ένα μεγάλο και «ζωντανό» καταφύγιο που παραμένει ανοιχτό όλο το χρόνο. Βρίσκεται σε υψόμετρο 1.680 μ. και είναι ιδανική αφετηρία για την εξερεύνηση των γύρω κορφών. Στη βάση του δρόμου θα δείτε ένα μικρό θολωτό κυκλικό κούμο. Την ορεινή περιοχή του Ομαλού διασχίζει το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4. Στο οροπέδιο θα βρείτε κάποιους ξενώνες αλλά και παραδοσιακές ταβέρνες.
Υπόμνημα σημείων
Δείτε περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα μας.
![]()
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ν. Παχάκη 2, Αρχάνες, Ηράκλειο, Κρήτη
Τ.Κ. 701 00,
Τηλ. +30 281 0753300,
Φαξ: +30 281 0753310,
e-mail: info@anher.gr,
www.anher.gr
![]()
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.
Γολγοθά 2, Όαση Βαρυπέτρου, Χανιά, Κρήτη
Τ.Κ. 731 00,
Τηλ. +30 2821 029820,
Φαξ: +30 2821 029835,
e-mail: s.michaki@oakae.gr,
www.oakae.gr
![]()
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΛΑΣΙΘΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Αργυροπούλου 3, Άγιος Νικόλαος, Κρήτη
Τ.Κ. 721 00,
Τηλ. +30 2841 091110,
Φαξ: +30 2841 091120,
e-mail: info@anlas.gr,
www.anlas.gr
![]()
ΑΚΟΜΜ-ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ανώγεια, Ρέθυμνο, Κρήτη
Τ.Κ. 74 051,
Τηλ. +30 28340 31402, +30 28340 31793,
Φαξ: +30 28340 31058,
e-mail: leader@akomm.gr,
www.akomm.gr
![]()
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ν. Παχάκη 2, Αρχάνες, Ηράκλειο, Κρήτη
Τ.Κ. 701 00,
Τηλ. +30 281 0753300,
Φαξ: +30 281 0753310,
e-mail: info@anher.gr,
www.anher.gr
Υλοποίηση και ανάπτυξη
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022
Ρυθμίσεις πλαϊνής περιοχής Υπομνήματος του συστήματος εμφάνισης διαδρομών και πληροφοριών της διαδρομής.
Υλοποίηση και ανάπτυξη
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022