Τα Αστερούσια όρη καταλαμβάνουν σχεδόν ολόκληρο το νότιο τμήμα του νομού Ηρακλείου και απλώνονται κατά μήκος της ακτογραμμής του Λιβυκού πελάγους. Είναι ένα ορεινό συγκρότημα με πολύ ιδιαίτερα γεωγραφικά, πολιτισμικά και ιστορικά χαρακτηριστικά. Διαθέτουν μια αλλιώτικη φυσική ομορφιά ενός τοπίου γυμνού - ασκητικού θα έλεγε κανείς – μέσα από το οποίο ξεφυτρώνει μεγάλος αριθμός μικρών αλλά πανέμορφων φαραγγιών που καταλήγουν σε ερημικούς κόλπους. Τα Αστερούσια είναι ένα από τα τελευταία καταφύγια του γυπαετού (Gypaetus Barbatus) στην Κρήτη και την Ελλάδα γενικότερα. Επίσης, συνολικά μέχρι σήμερα στην περιοχή έχουν καταγραφεί 192 είδη πτηνών, κάποια από τα οποία είναι μόνιμα, κάποια μεταναστευτικά. Για όλους αυτούς τους λόγους το σύνολο του ορεινού χώρου των Αστερουσίων βρίσκεται εντός της ζώνης Natura.
Περιγραφή διαδρομής.
Η διαδρομή ξεκινά από τα ανατολικά Αστερούσια και συγκεκριμένα το χωριό Αχεντριάς, ένα όμορφο ορεινό χωριό χτισμένο σε υψόμετρο 680 μ. Πρόκειται για ένα κτηνοτροφικό χωριό που παράγει εκλεκτά τυριά. Δοκιμάστε το τυρί, επισκεφτείτε τη βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Δημητρίου κι έπειτα, αν θέλετε, μπορείτε να οδηγήσετε ως τον Άγιο Νικήτα, ένα μικρό μοναστήρι με σπηλαιώδη ναό νότια του χωριού, κοντά στο οποίο υπάρχει και ένα μικρό φοινικόδασος.
Συνεχίστε μέχρι το γειτονικό χωριό της Εθιάς που απέχει 4.5 χιλιόμετρα. Το χωριό είναι από τα πιο όμορφα της ορεινής Κρήτης, αλλά σήμερα έχει ελάχιστους κατοίκους. Κάποτε ήταν ένα αυτάρκες χωριό που παρήγαγε λάδι, σουλτανίνα και κτηνοτροφικά προϊόντα.
Παρόλα αυτά μια μεγάλης έκτασης ανάπλαση που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια από τοπικό σύλλογο έχει δώσει νέα πνοή στο χωριό. Η Εθιά προσφέρεται για περπάτημα στα καλντερίμια που περνάνε από γειτονιές με ερειπωμένα πετρόχτιστα σπίτια με τις χαρακτηριστικές καμάρες της κρητικής αρχιτεκτονικής. Μπορείτε να επισκεφτείτε τα παλιά εκκλησάκια του χωριού: την Παναγιά (του 1909) και τον Προφήτη Ηλία, που χτίστηκε το 1874 -σύμφωνα με τον τοπικό θρύλο- μέσα σε μία μόνο μέρα. Στην Εθιά λειτουργεί παραδοσιακό καφενείο που σερβίρει εκλεκτούς μεζέδες.
Στα 2.5 χλμ συναντάτε τη διασταύρωση για Ροτάσι αλλά εσείς συνεχίζετε δυτικά για Μουρνιά, άλλο ένα μικρό χωριουδάκι. Στην πορεία σας συναντάτε βοσκοτόπια, στάνες, ενώ βέβαια πανταχού παρόντα είναι αιγοπρόβατα. Μετά τη Μουρνιά συνεχίζετε σε χωματόδρομο – οι χωματόδρομοι άλλωστε είναι κάτι που χαρακτηρίζουν ολόκληρη την περιοχή. Φτάνοντας στους Παρανύμφους, το επόμενο χωριό της διαδρομής, μπορείτε να κάνετε μια μικρή παράκαμψη και να φτάσετε ως το φαράγγι του Αμπά. Εκεί βρίσκουν καταφύγιο πλήθος αρπακτικών πουλιών και την άνοιξη τρέχει ορμητικά ο ομώνυμος καταρράκτης μέσα από τη σχισμή του βράχου, σε ύψος 145 μ. Ένας καταρράκτης μέσα σε αυτό το άνυδρο τοπίο σίγουρα είναι ένα θέαμα μαγικό όπως επίσης και η θέα από το σημείο, καθώς μέσα από τους πέτρινους όγκους αποκαλύπτεται το Λιβυκό πέλαγος και ο παραθαλάσσιος οικισμός των Τριών Εκκλησιών. Επιστροφή στους Παρανύμφους που είναι κυρίως αγροτικό χωριό (αμπέλια, ελιές) και από εκεί συνεχίζετε προς τον Κόφινα.
Περίπου 4.5 χιλιόμετρα οδήγησης στον φιδίσιο χωματόδρομο, θα συναντήσετε τον Πλατανιά, ένα χωριό ερειπωμένο, με την γυμνή γκρίζα πέτρα των ερειπίων να αφομοιώνεται πλήρως με το πέτρινο τοπίο της περιοχής. Συνεχίζετε μέχρι το σημείο που συναντάτε τη διασταύρωση για Μονή Κουδουμά. Αν συνεχίσετε προς τα νότια θα βρεθείτε σε αυτή τη μονή που είναι χτισμένη σε έναν πανέμορφο κόλπο. Εναλλακτικά, μπορείτε σε αυτό το σημείο να προχωρήσετε προς τα αριστερά και να πάρετε το μονοπάτι που οδηγεί στον Κόφινα, την ιερή κορυφή των Αστερουσίων. Η ανάβαση στην κορυφή θα σας πάρει περίπου 20’ και χρειάζεται λίγη προσοχή, καθώς το μονοπάτι είναι σχετικά απόκρημνο σε μερικά σημεία. Στην κορυφή όπου υπήρχε ιερό των μινωιτών, σήμερα θα δείτε το μικρό πετρόχτιστο εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού. Το μεγαλύτερο όμως κίνητρο για να σκαρφαλώσετε εδώ είναι για να δείτε την μοναδική θέα που καλύπτει ένα μεγάλο μέρος της ακτογραμμής των Αστερουσίων και αποκαλύπτει το Λιβυκό πέλαγος σε όλο του το μεγαλείο.
Συνεχίζοντας προς τα δυτικά, με προορισμό τα Καπετανιανά, η διαδρομή περνάει από κτηνοτροφικούς δρόμους. Στα μισά περίπου του δρόμου θα συναντήσετε στη θέση Λουσούδι τα ερείπια από το μοναστήρι των Τριών Ιεραρχών που ήταν κάποτε σημαντικό κέντρο γραμμάτων και παιδείας. Ιδρύθηκε τον 14ο αι. από έναν λόγιο μοναχό, τον Ιωσήφ Φιλάγρη ο οποίος δίδασκε τους μαθητές του ελληνική φιλολογία, πατέρες της εκκλησίας, μαθηματικά και δημιούργησε ένα αξιόλογο βιβλιογραφικό εργαστήριο στο οποίο αντέγραφε κώδικες, χειρόγραφα, περγαμηνές, πατερικά κείμενα και αρχαίους συγγραφείς. Σήμερα σώζονται τα ερείπια του ναού κυρίως και οι κατόψεις των υπόλοιπων χώρων του συγκροτήματος.
Τέλος, φτάνετε στα Καπετανιανά, ίσως το πιο ξακουστό χωριό των Αστερουσίων, χτισμένο σε προνομιούχα θέση με υπέροχη θέα στον Κόφινα και στο Λιβυκό πέλαγος. Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή των Καπετανιανών υπάρχει αδιάλειπτη ανθρώπινη κατοίκηση από τα μινωικά χρόνια. Το χωριό των Καπετανιανών πάντως ιδρύθηκε από κατοίκους του Ασφένδου Σφακίων που κατέφυγαν εδώ μετά από την αποτυχημένη επανάσταση του Δασκαλογιάννη.
Το χωριό διατηρεί σε εξαιρετικό βαθμό τον παραδοσιακό του χαρακτήρα. Επισκεφτείτε οπωσδήποτε την «Παναγία του Κύριε Ελέησον», όπου θα θαυμάσετε τις τοιχογραφίες του 1402 που δημιουργήθηκαν από αγιογράφους της Κωνσταντινούπολης. Στο χωριό υπάρχει ένας αξιόλογος παραδοσιακός ξενώνας που διαθέτει και παραδοσιακό εστιατόριο, όπου όλα μαγειρεύονται με ντόπια υλικά και πατροπαράδοτες συνταγές.
Υπόμνημα σημείων
Δείτε περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα μας.
![]()
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ν. Παχάκη 2, Αρχάνες, Ηράκλειο, Κρήτη
Τ.Κ. 701 00,
Τηλ. +30 281 0753300,
Φαξ: +30 281 0753310,
e-mail: info@anher.gr,
www.anher.gr
![]()
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.
Γολγοθά 2, Όαση Βαρυπέτρου, Χανιά, Κρήτη
Τ.Κ. 731 00,
Τηλ. +30 2821 029820,
Φαξ: +30 2821 029835,
e-mail: s.michaki@oakae.gr,
www.oakae.gr
![]()
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΛΑΣΙΘΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Αργυροπούλου 3, Άγιος Νικόλαος, Κρήτη
Τ.Κ. 721 00,
Τηλ. +30 2841 091110,
Φαξ: +30 2841 091120,
e-mail: info@anlas.gr,
www.anlas.gr
![]()
ΑΚΟΜΜ-ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ανώγεια, Ρέθυμνο, Κρήτη
Τ.Κ. 74 051,
Τηλ. +30 28340 31402, +30 28340 31793,
Φαξ: +30 28340 31058,
e-mail: leader@akomm.gr,
www.akomm.gr
![]()
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ν. Παχάκη 2, Αρχάνες, Ηράκλειο, Κρήτη
Τ.Κ. 701 00,
Τηλ. +30 281 0753300,
Φαξ: +30 281 0753310,
e-mail: info@anher.gr,
www.anher.gr
Υλοποίηση και ανάπτυξη
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022
Ρυθμίσεις πλαϊνής περιοχής Υπομνήματος του συστήματος εμφάνισης διαδρομών και πληροφοριών της διαδρομής.
Υλοποίηση και ανάπτυξη
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022