Δ.3-16: Ζαρός – Δάσος Ρούβα
Ο Ζαρός είναι ένα από τα σημαντικότερα χωριά της νότιας ρίζας του Ψηλορείτη. Οι κάτοικοι του ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την εκμετάλλευση του πλούσιου υδάτινου δυναμικού της περιοχής. Το όνομα Ζαρός είναι προελληνικό και ετυμολογείται από το Ζα (πολύ) + Ρους (ροή). Εξαιτίας της ύπαρξης των άφθονων νερών η περιοχή κατοικούνταν σε όλες τις ιστορικές περιόδους.
Περιγραφή διαδρομής.
Το χωριό διατηρεί σε μεγάλο βαθμό την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του. Αξίζει να δείτε το σπίτι του Καπετάν Τσικριτζή και να επισκεφτείτε το ναό της Αγίας Κυριακής με το περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο . Είναι πιθανότατα ο παλαιότερος ναός του Ζαρού, του 14αι. Βόρεια του οικισμού του Ζαρού, ακριβώς στη ρίζα του βουνού βρίσκεται η μικρή τεχνητή λίμνη του Βοτόμου, ένας όμορφος χώρος δασικής αναψυχής. Στα δυτικά της μπορείτε να δείτε τη ρωμαϊκή δεξαμενή (cisterna) ένα σημαντικό έργο της ρωμαϊκής περιόδου. Στο χωριό του Ζαρού και στον Βότομο υπάρχουν υποδομές διαμονής και παραδοσιακά εστιατόρια. Στις ταβέρνες του Βοτόμου σπεσιαλιτέ είναι οι πέστροφες που εκτρέφονται εκεί.
Ξεκινήστε από το Ζαρό και οδηγείστε προς τα δυτικά για Βορίζια. Μετά από 3.7 χιλιόμετρα θα διακρίνετε στα αριστερά σας ένα μικρό ερειπωμένο οικισμό. Πρόκειται για τα Νέα Βορίζια, ένα χωριό που χτίστηκε μετά τον πόλεμο για να στεγάσει τους Βοριζανούς, μετά την ολοσχερή καταστροφή του χωριού τους από τους Γερμανούς. Ωστόσο έμελλε να μείνει ένα χωριό – φάντασμα που δεν κατοικήθηκε ποτέ από τους Βοριζανούς που προτίμησαν να ανοικοδομήσουν το κατεστραμμένο χωριό τους.
Φτάνετε στα Βορίζια, ένα χωριό χτισμένο στους νότιους πρόποδες του Ψηλορείτη σε υψόμετρο 540 μ. Οι κάτοικοι του ασχολούνται με τη γεωργία (ελιές) αλλά κατά κύριο λόγο είναι κτηνοτρόφοι στις παρυφές του Ψηλορείτη. Το χωριό υπήρξε γενέτειρα πολλών οπλαρχηγών των κρητικών επαναστάσεων και καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Γερμανούς τον Αύγουστο του 1943. Κοντά στα Βορίζια μπορείτε να επισκεφτείτε τη μονή Βαρσαμόνερου. Αν και ερειπωμένη πλέον, υπήρξε ένα από σημαντικότερα κέντρα της Κρητικής Σχολής Αγιογραφίας. Από όλα τα κτίρια της μονής το μόνο που σώζεται σε καλή κατάσταση είναι η τρίκλιτη εκκλησία, η οποία είναι αφιερωμένη στην Παναγία και στους Αγίους Φανούριο και Ιωάννη. Στο παλαιότερο κλίτος, αυτό της Παναγίας σώζονται χαράγματα του 1332. Οι τοιχογραφίες του ναού διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση και θεωρούνται μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας.
Πολύ κοντά στα Βορίζια βρίσκεται η έξοδος του ομώνυμου φαραγγιού. Το φαράγγι των Βοριζίων έχει μεγάλο γεωλογικό ενδιαφέρον και πλούσια βλάστηση με κυρίαρχους τους πρίνους. Το μονοπάτι που διασχίζει το φαράγγι οδηγεί στο οροπέδιο της Νίδας.
Μετά τα Βορίζια, συνεχίζετε προς τα ανατολικά φτάνετε στις Καμάρες, άλλο ένα χωριό που καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Γερμανούς. Κι εδώ η κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η γεωργία και η κτηνοτροφία. Οι Καμάρες είναι γνωστές για το ομώνυμο σπήλαιο, το Καμαραϊκό Σπήλαιο, που βρίσκεται βορειοανατολικά του χωριού στους νότιους πρόποδες του Ψηλορείτη, σε υψόμετρο 1700μ.. Δεν έχει μεγάλο σπηλαιολογικό ενδιαφέρον, αλλά είναι διάσημο για τα μινωικά ευρήματα που ανακαλύφθηκαν εδώ: αγγεία της πρωτοανακτορικής περιόδου (2.000 π.Χ.), εξαιρετικής τέχνης, με πολύ λεπτά τοιχώματα (ωοκέλυφα) και περίτεχνο πολύχρωμο διάκοσμο, τα οποία ονομάστηκαν «καμαραϊκά αγγεία». Πιθανότατα χρησιμοποιούνταν για σπονδές προς μινωική θεότητα, ενδεχομένως για τη θεά Ειλείθυια προστάτιδα των τοκετών και της γονιμότητας. Για να φτάσετε στο σπήλαιο θα πρέπει πάρετε το απότομο μονοπάτι από το χωριό Καμάρες (περίπου 3.5 ώρες ανάβασης).
Για τους επισκέπτες της περιοχής που θέλουν να ξεκινήσουν από το Ζαρό και να καταλήξουν στο δάσος Ρούβα υπάρχουν δύο επιλογές. Η μία είναι ακολουθώντας το ομώνυμο φαράγγι, η είσοδος του οποίου βρίσκεται κοντά στη λίμνη Βοτόμου. Είκοσι λεπτά μετά τη λίμνη θα συναντήσετε το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου. Το μονοπάτι συνεχίζει ακριβώς πίσω από το μοναστήρι (προς τα αριστερά) και ανηφορίζει, για να μπει μετά από λίγο στο φαράγγι. Κατά τη διαδρομή θα συναντήσετε πολλά αγριοκάτσικα. Το μονοπάτι πότε ανηφορίζει και πότε κατηφορίζει βαθιά μέσα στο φαράγγι, δίπλα στο ρέμα που κυλάει τον χειμώνα και νωρίς την άνοιξη. Σε ορισμένα δύσκολα σημεία της διαδρομής το δασαρχείο έχει κατασκευάσει μικρές ξύλινες γέφυρες και κάγκελα. Υπάρχουν χώροι ξεκούρασης με παγκάκια και βρύσες, όπως στον Άγιο Ιωάννη. Η απόσταση από τη λίμνη μέχρι εκεί είναι περίπου 2 ώρες.
Εναλλακτικά θα το προσεγγίσετε οδικώς. Από το ύψος των Νέων Βοριζίων στρίβετε για τη Μονή Βροντησίου την οποία θα συναντήσετε περίπου ένα χιλιόμετρο μετά. Η μονή Βροντησίου υπήρξε αξιόλογο κέντρο γραμμάτων και τεχνών κατά την περίοδο της Κρητικής Αναγέννησης. Μάλιστα ο Μιχαήλ Δαμασκηνός ζωγράφισε εδώ κάποιες από τις πλέον σημαντικές εικόνες του. Στο τέμπλο παρατηρούμε την Άμπελο του Αγγέλου, μία από τις πλέον αξιόλογες εικόνες της Κρητικής Σχολής. Έξω από το μοναστήρι, κάτω από τα αιωνόβια πλατάνια, βρίσκεται μία όμορφη ανάγλυφη κρήνη που απεικονίζει τους πρωτόπλαστους.
Συνεχίζετε βόρεια της Μονής και συνεχίζετε σε χωματόδρομο με κατεύθυνση το δάσος του Ρούβα. Θα περάσετε τη θέση Χωστό Νερό και η ανάβαση συνεχίζεται μέσα σε ένα πανέμορφο πευκόδασος. Ο χωματόδρομος είναι δύσβατος, οπότε επιχειρήστε την ανάβαση μόνο με κατάλληλο όχημα. Όμως 5 περίπου χιλιόμετρα μετά το Χωστό Νερό, θα βρεθείτε στην κορυφή «Σαμάρι» όπου η θέα είναι πραγματικά σαρωτική και πανοραμική: φαίνεται όλη η περιοχή του Ζαρού, αλλά και ο κάμπος της Μεσσαράς. Εδώ βρίσκεται και ένα ορειβατικό καταφύγιο.
Συνεχίζετε την ανάβαση μέχρι τη θέση «Δύο Πρίνοι» στη δυτική πλευρά του Δάσους του Ρούβα όπου μπορείτε να το θαυμάσετε σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια από ψηλά. Ο βασικός δρόμος που οδηγεί στο Δάσος του Ρούβα ωστόσο ξεκινά από τη Γέργερη.
Υπόμνημα σημείων
(1)
Δείτε περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα μας.
Προφίλ
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΕΤΑΙΡΟΣ
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ν. Παχάκη 2, Αρχάνες, Ηράκλειο, Κρήτη
Τ.Κ. 701 00,
Τηλ. +30 281 0753300,
Φαξ: +30 281 0753310,
e-mail: info@anher.gr,
www.anher.gr
ΕΤΑΙΡΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.
Γολγοθά 2, Όαση Βαρυπέτρου, Χανιά, Κρήτη
Τ.Κ. 731 00,
Τηλ. +30 2821 029820,
Φαξ: +30 2821 029835,
e-mail: s.michaki@oakae.gr,
www.oakae.gr
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΛΑΣΙΘΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Αργυροπούλου 3, Άγιος Νικόλαος, Κρήτη
Τ.Κ. 721 00,
Τηλ. +30 2841 091110,
Φαξ: +30 2841 091120,
e-mail: info@anlas.gr,
www.anlas.gr
ΑΚΟΜΜ-ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ανώγεια, Ρέθυμνο, Κρήτη
Τ.Κ. 74 051,
Τηλ. +30 28340 31402, +30 28340 31793,
Φαξ: +30 28340 31058,
e-mail: leader@akomm.gr,
www.akomm.gr
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022
Επικοινωνία
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ν. Παχάκη 2, Αρχάνες, Ηράκλειο, Κρήτη
Τ.Κ. 701 00,
Τηλ. +30 281 0753300,
Φαξ: +30 281 0753310,
e-mail: info@anher.gr,
www.anher.gr
Υλοποίηση και ανάπτυξη
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022
Ρυθμίσεις
Ρυθμίσεις πλαϊνής περιοχής Υπομνήματος του συστήματος εμφάνισης διαδρομών και πληροφοριών της διαδρομής.
Υλοποίηση και ανάπτυξη
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022
