Δ.3-23: Λευκά Όρη
Ένα από τα μικρότερα χωριά των Σφακίων, χτισμένο στην καρδιά του δάσους, ο Άγιος Ιωάννης, είναι η αφετηρία της διαδρομής. Βρίσκεται σε υψόμετρο 800 μ. και έχει λιγοστούς κατοίκους, κύρια ασχολία των οποίων είναι η κτηνοτροφία. Το τοπίο είναι καταπράσινο, με τη χαρακτηριστική αγριάδα της σφακιανής φύσης. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που όλη περιοχή είναι ενταγμένη στο δίκτυο Natura. Στον Άγιο Ιωάννη βρίσκεται ένας ξενώνας που φιλοξενεί φυσιολάτρες και ορειβάτες που επιλέγουν την περιοχή λόγω της πληθώρας πεζοπορικών και ορειβατικών διαδρομών.
Περιγραφή διαδρομής.
Η διαδρομή σε αυτό το τοπίο άγριας ομορφιάς συνεχίζει ως το ερειπωμένο χωριό της Αράδαινας που είναι χτισμένο στο χείλος του γκρεμού, πάνω από ομώνυμο φαράγγι. Μπορείτε να περιηγηθείτε ανάμεσα στα ερείπια που αποτυπώνουν άριστα την παραδοσιακή σφακιανή αρχιτεκτονική και βέβαια να καταλήξετε στο βυζαντινό ναό του Μιχαήλ Αρχαγγέλου ή «Αστράτηγου». Ο Αρχάγγελος ή Αστράτηγος ενσάρκωσε τον άγιο – προστάτη των μαχητικών Σφακιανών. Ο ναός είναι χτισμένος μεταξύ 1300-1400 π.Χ. πάνω στα θεμέλια παλιότερου μεγαλοπρεπούς ναού.
Για να φτάσετε στην αντίπερα όχθη και να συνεχίσετε ως την Ανώπολη θα πρέπει να διασχίσετε την εντυπωσιακή μεταλλική γέφυρα που ενώνει τις δύο όχθες του φαραγγιού σε ύψος 138 μ. πάνω από την κοίτη. Η θέα στο φαράγγι κόβει στην ανάσα. Αν θέλετε να διασχίσετε το εντυπωσιακό φαράγγι της Αράδαινας, το μονοπάτι ξεκινά δίπλα στη γέφυρα. Το φαράγγι είναι μέτριας δυσκολίας και καταλήγει μετά από 3-4 ώρες πεζοπορίας στην παραλία Μάρμαρα.
Φτάνοντας στην Ανώπολη θα αντικρύσετε ένα χωριό με παράξενη μορφή, καθώς αποτελείται από έντεκα γειτονιές διάσπαρτες μέσα στο εύφορο οροπέδιο που είναι γεμάτο ελαιώνες και βοσκότοπους. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία, την ελαιοκαλλιέργεια, την μελισσοκομία και τον τουρισμό. Στα δυτικά – νοτιοδυτικά του σημερινού χωριού έχουν ανασκαφεί τα ερείπια της αρχαίας Ανώπολης, μιας ισχυρής αρχαίας πόλης που είχε επίνειο τον Φοίνικα, το σημερινό Λουτρό. Ο αρχαιολογικός χώρος καταλαμβάνει μεγάλη έκταση και περιβάλλεται από ισχυρά τείχη. Μπορείτε να διακρίνετε τα θεμέλια οικιών, ενός ναού, μια στέρνα, κιβωτιόσχημους τάφους της ρωμαϊκής περιόδου, ενώ νότια του αρχαιολογικού χώρου σώζεται και τμήμα του τούρκικου κουλέ.
Στα ενετικά χρόνια το οροπέδιο της Ανώπολης ήταν ορμητήριο επαναστατών με αποτέλεσμα το χωριό να καταστραφεί από τους Ενετούς. Η δεύτερη καταστροφή της Ανώπολης έγινε κατά την αποτυχημένη επανάσταση του 1770 ενάντια στους Τούρκους, της οποίας ηγήθηκε ο Ιωάννης Δασκαλογιάννης που είχε καταγωγή από εδώ. Στην Ανώπολη θα βρείτε κάποια καταλύματα, παραδοσιακές ταβέρνες, καθώς και παραδοσιακούς φούρνους με σφακιανά παξιμάδια και τις περίφημες σφακιανές πίτες. Τον Δεκαπενταύγουστο εδώ γίνεται ένα μεγάλο πανηγύρι, η Γιορτή της Γραβιέρας.
Από την Ανώπολη ακολουθήστε τον δρόμο προς τον βορρά που μπαίνει στα ενδότερα των Λευκών Ορέων. Αν και χωματόδρομος, είναι αρκετά βατός. Η διαδρομή είναι από τις ωραιότερες της ορεινής Κρήτης. Άλλοτε περνάει μέσα από το πευκόδασος, άλλοτε διασχίζει πετρώδεις γυμνές εκτάσεις με φρύγανα. Στην πορεία, θα συναντήσετε σίγουρα πολλούς βοσκούς με τα ζώα τους να βοσκούν στη φύση. Επίσης θα συναντήσετε πολλά ερειπωμένα μιτάτα ορθογώνιου σχήματος. Απολαύστε την εκπληκτική θέα που φτάνει πέρα και από το οροπέδιο, στο Λιβυκό πέλαγος και τη Γαύδο αλλά και στις κορφές των Λευκών Ορέων.
Εννιά χιλιόμετρα μετά την Ανώπολη, ο δρόμος διακλαδώνεται: το αριστερό τμήμα οδηγεί στις Μαδάρες και συγκεκριμένα στις Πάχνες. Εσείς συνεχίζετε δεξιά και μετά από 4 περίπου χιλιόμετρα φτάνετε στο Μουρί, ένα από τα ορεινότερα χωριά των Σφακίων (υψόμετρο 1.010 μ.) το οποίο όμως είναι εγκαταλελειμμένο εδώ και δεκαετίες. Από εδώ ξεκινάει το μονοπάτι που οδηγεί στο Φαράγγι του Ίλιγγα ή Καβή. Στην κοίτη του φαραγγιού βρίσκεται το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού που κτίστηκε πριν το 1400 και είναι κατάγραφο με τοιχογραφίες οι οποίες όμως δυστυχώς δεν σώζονται σε καλή κατάσταση. Απέναντι ακριβώς βρίσκεται μια πηγή με νερό. Η κατάβαση του φαραγγιού του Ίλιγγα διαρκεί περίπου 3 ώρες ως την ομώνυμη παραλία.
Η θέα από το Μουρί στις γυμνές βουνοκορφές των Μαδάρων είναι μοναδική. Ανάμεσα στα ερείπια του χωριού μπορείτε να θαυμάσετε τον πετρόχτιστο δίκλιτο ναό του Χριστού και της Παναγίας (πιθανώς του 17ου αι.) με το χαρακτηριστικό τοξωτό αρκοσόλιο, ενώ στο τέρμα του χωματόδρομου, στο νοτιότερο μέρος του χωριού, στη συνοικία Καβρός, θα συναντήσετε τον επίσης πετρόχτιστο ναό του Αγ. Γεωργίου (πιθανώς του 16ου αι.). Στο Μουρί θα δείτε επίσης πολλά παλιά μιτάτα ορθογώνιου σχήματος, που μάλιστα τυροκομούσαν μέχρι σχετικά πρόσφατα. Αρκετά από αυτά πλέον συμπληρώνονται από σύγχρονες στάνες.
Υπόμνημα σημείων
(1)
Δείτε περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα μας.
Προφίλ
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΕΤΑΙΡΟΣ
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ν. Παχάκη 2, Αρχάνες, Ηράκλειο, Κρήτη
Τ.Κ. 701 00,
Τηλ. +30 281 0753300,
Φαξ: +30 281 0753310,
e-mail: info@anher.gr,
www.anher.gr
ΕΤΑΙΡΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.
Γολγοθά 2, Όαση Βαρυπέτρου, Χανιά, Κρήτη
Τ.Κ. 731 00,
Τηλ. +30 2821 029820,
Φαξ: +30 2821 029835,
e-mail: s.michaki@oakae.gr,
www.oakae.gr
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΛΑΣΙΘΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Αργυροπούλου 3, Άγιος Νικόλαος, Κρήτη
Τ.Κ. 721 00,
Τηλ. +30 2841 091110,
Φαξ: +30 2841 091120,
e-mail: info@anlas.gr,
www.anlas.gr
ΑΚΟΜΜ-ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ανώγεια, Ρέθυμνο, Κρήτη
Τ.Κ. 74 051,
Τηλ. +30 28340 31402, +30 28340 31793,
Φαξ: +30 28340 31058,
e-mail: leader@akomm.gr,
www.akomm.gr
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022
Επικοινωνία
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Α.Α.Ε. Ο.Τ.Α
Ν. Παχάκη 2, Αρχάνες, Ηράκλειο, Κρήτη
Τ.Κ. 701 00,
Τηλ. +30 281 0753300,
Φαξ: +30 281 0753310,
e-mail: info@anher.gr,
www.anher.gr
Υλοποίηση και ανάπτυξη
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022
Ρυθμίσεις
Ρυθμίσεις πλαϊνής περιοχής Υπομνήματος του συστήματος εμφάνισης διαδρομών και πληροφοριών της διαδρομής.
Υλοποίηση και ανάπτυξη
Agroid Κοιν.Σ.Επ. ©2022
